راهکارهای روان‌شناختی و آموزشی برای تقویت انگیزه دانش‌آموزان در یادگیری علوم
کد مقاله : 1132-NCSE5 (R1)
نویسندگان
فرشته آسترکی1، سحر آسترکی *2
11دبیر علوم تجربی آموزش و پرورش، دورود، ایران
2لرستان-دورود-بلوار معلم-معلم هفتم-پلاک 46
چکیده مقاله
انگیزه یکی از اساسی‌ترین عوامل در فرایند یادگیری است که می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان مشارکت، پیشرفت و خلاقیت دانش‌آموزان داشته باشد. در حوزه‌ی علوم، که نیازمند تفکر انتقادی، پرسشگری و ارتباط دادن مفاهیم نظری با پدیده‌های واقعی است، اهمیت انگیزه بیش از پیش آشکار می‌شود. بسیاری از دانش‌آموزان به دلیل دشواری درک مفاهیم علمی، روش‌های تدریس سنتی یا نبود حمایت روانی و آموزشی کافی، دچار افت علاقه و بی‌انگیزگی می‌شوند. هدف این مقاله، بررسی راهکارهای روان‌شناختی و آموزشی مؤثر در تقویت انگیزه دانش‌آموزان در یادگیری علوم است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه‌ی مرور منابع علمی و تجارب موفق در محیط‌های آموزشی تدوین شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که از منظر روان‌شناختی، راهکارهایی همچون پرورش خودکارآمدی، تقویت عزت‌نفس، به‌کارگیری تشویق‌های سازنده، مدیریت اضطراب تحصیلی و ایجاد احساس تعلق به گروه یادگیری، می‌توانند زمینه‌ساز انگیزش درونی شوند. از سوی دیگر، راهبردهای آموزشی شامل استفاده از روش‌های فعال یادگیری، تلفیق فناوری‌های نوین، طراحی فعالیت‌های گروهی، به‌کارگیری آزمایش‌های کاربردی و پیوند دادن علوم به زندگی روزمره، در افزایش انگیزه بیرونی و درونی دانش‌آموزان بسیار مؤثر است. نتیجه‌گیری مقاله حاکی از آن است که ترکیب هماهنگ این دو دسته راهکار، نه‌تنها موجب ارتقای علاقه و پایداری در یادگیری علوم می‌شود، بلکه به پرورش تفکر علمی، خلاقیت و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان نیز کمک می‌کند. در پایان، مجموعه‌ای از پیشنهادهای عملی برای معلمان، مشاوران و سیاست‌گذاران آموزشی ارائه شده است تا بتوانند از طریق ایجاد محیطی پویا و حمایتگر، انگیزه و شوق یادگیری علوم را در نسل آینده تقویت نمایند.
کلیدواژه ها
انگیزه تحصیلی، یادگیری علوم، راهکارهای روان‌شناختی، روش‌های آموزشی، دانش‌آموزان
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر