| واکاوی تناسب سطح زبانی کتاب درسی علوم تجربی پایه هشتم با توانایی دانشآموزان: یک مطالعه کمی مبتنی بر شاخص مکلافلین |
| کد مقاله : 1353-NCSE5 |
| نویسندگان |
|
امین نصراله زاده حق گو *1، رضا زنگارکی فراهانی2، امیرحسین زنگارکی فراهانی2، محمدرضا فراهانی3 1دانشجوی کارشناسی ارشد، آموزش زیستشناسی، دانشگاه فرهنگیان، مرکز آموزش عالی شهید بهشتی، تهران، ایران 2دبیر علوم تجربی آموزشوپرورش، مرکزی، ایران 3دبیر شیمی آموزشوپرورش، مرکزی، ایران |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف سنجش میزان خوانایی کتاب درسی علوم تجربی پایه هشتم در سه بخش شیمی، زیستشناسی و زمینشناسی انجام شد. این مطالعه با رویکرد توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر روش کمی، از شاخص مکلافلین بهعنوان یکی از معتبرترین ابزارهای سنجش دشواری زبانی متون بهره گرفت. جامعه پژوهش شامل تمامی فصول کتاب بود و از هر فصل، سه نمونه متنی دهجملهای از ابتدا، میانه و انتهای فصل بهصورت تصادفی انتخاب و تحلیل شد. معیار اصلی ارزیابی، شمارش واژگان چندهجایی و محاسبه شاخصهای سطح کلاسی، حداقل سن لازم و سطح سنی ایدهآل براساس شاخص مکلافلین بود. یافتهها نشان داد که در اغلب فصول، مقدار جذر واژگان دشوار در بازه ۶ تا ۷ قرار دارد که سطح خوانایی متن را بالاتر از پایه هشتم و عمدتاً در محدوده پایههای نهم و دهم نشان میدهد. هرچند حداقل سن لازم برای فهم اولیه مطالب با سن تقویمی دانشآموزان این پایه همخوانی دارد؛ اما سطح سنی ایدهآل برای درک عمیق و مستقل متن غالباً بین ۱۵ تا ۱۶ سال برآورد شد. این نتایج بیانگر وجود ناهماهنگی معنادار میان سطح زبانی کتاب و توان خوانشی دانشآموزان پایه هشتم است. بررسی مقایسهای بخشها نیز نشان داد که فصول شیمی و زمینشناسی از نظر تراکم واژگان تخصصی و پیچیدگی زبانی دشوارتر از بخش زیستشناسیاند. بهطور کلی، یافتهها از وجود شکاف معنادار میان سطح زبانی کتاب درسی و توان خوانشی دانشآموزان حکایت دارد و بر ضرورت بازنگری محتوایی، سادهسازی ساختار جملات و تعدیل واژگان تخصصی برای ارتقای اثربخشی آموزش علوم تجربی تأکید میکند. |
| کلیدواژه ها |
| خوانایی متن، سطح زبانی، کتاب درسی، علوم تجربی، شاخص مکلافلین |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |