تحلیل محتوای کتاب علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی بر اساس مؤلفه ساحت علمی و فناورانه سند تحول بنیادین
کد مقاله : 1364-NCSE5
نویسندگان
علی اصغر یزدانی1، محمد امین عقیقی *2، امیرحسن قربانی نکو2
1استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید چمران، تهران، ایران
2دانشجوی گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان،تهران، ایران
چکیده مقاله
سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، ساحت علمی و فناورانه را به‌عنوان یکی از ارکان شش‌گانه تربیت همه‌ساحتی دانش‌آموزان برمی‌شمارد. این پژوهش، با هدف تحلیل عمیق میزان و کیفیت انطباق محتوای کتاب علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی (چاپ ۱۴۰۴) با مؤلفه‌های این ساحت طراحی و اجرا شد. روش پژوهش، تحلیل محتوای کمی و کیفی با تکیه بر چارچوبی مبتنی بر سند تحول بود که واحدهای تحلیل آن، شامل متن درس‌ها، تصاویر، فعالیت‌های کاوشگری، آزمایش‌ها، بخش‌های «فکر کنید»، «گفت‌وگو» و پرسش‌های پایان‌درس می‌شد. یافته‌ها حاکی از عملکرد دوگانه کتاب است: از یک سو، در مؤلفه‌های «دانش علمی پایه» و «مهارت‌های پژوهشی» با سازماندهی منطقی، ارتباط مؤثر با زندگی و گنجاندن کاوشگری‌های ساختاریافته، موفقیت نسبی مشاهده می‌شود. از سوی دیگر، در مؤلفه‌های «تفکر نقاد و حل مسئله» و «فناوری و کاربردهای آن» شکاف‌های چشمگیری وجود دارد. پرسش‌های سطوح بالای شناختی اندک هستند و محتوای کتاب از پرداختن به فناوری‌های نوین و سواد دیجیتال لازم برای زندگی در قرن بیست‌ویکم غافل مانده است. در نتیجه، این کتاب اگرچه سکوی مناسبی برای آموزش روش علمی است، برای تربیت دانش‌آموزانی خلاق، نقاد و مسلط به فناوری‌های معاصر، نیازمند بازنگری اساسی در تراز مؤلفه‌های ساحت علمی و فناورانه است.
کلیدواژه ها
سند تحول بنیادین، ساحت علمی و فناورانه، کتاب علوم تجربی، پایه پنجم ابتدایی، تحلیل محتوا، آموزش علوم.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر